سوانتی شمالی از مستیا تا اوشگولی، پنج روستای مورکملی، چوبیانی، چاژاشی، ژیبیانی و آدیشی را در خود جای داده.

گرجستان سه اثر در لیست میراث جهانی یونسکو دارد.

صومعه قرون وسطایی گلاتی در نزدیکی شهر کوتایسی، شهر تاریخی متسختا در نزدیکی تفلیس و سوانتی شمالی در مرزهای شمالی گرجستان با روسیه.

این منطقه در دل منطقۀ قفقاز و در شمالی ترین مرزهای گرجستان با روسیه و در نزدیکی کوهستان ها و یخچال های کوهستانی سرد و پر از برف و یخ قرار گرفته به خاطر ده ها کلیسای تاریخی و خانه-برج های سنگی عجیب قرون وسطایی، خیلی معروف است.

غذای محبوب قفقازی

حالا که از معروف بودن حرف می زنیم، بدانیم که زبان مشهور و موسیقی پر آوازه ای دارند که امروز از ۱۲۰ ملودی منحصر به فرد، فقط ۴۰ ملودی باقی مانده.

غذای معروف سوانتی، کوبداری است.

از نان تنوری مسطح و گوشت خُرد شدۀ ساطوری و سبزیجات بین دو لایه نازک نان برشته درست می شود و بیشترین سفارش ها در رستوران های مستیا همین کوبداری خوشمزه است.

 

کاربرد خانه-برج‌ها

خانه-برج های سوانتی برای سکونت و زندگی، پناه دام ها، محافظت از بهمن و دفاع در برابر مهاجمان غریبه یا درگیری های داخلی، با این شکل شگفت انگیز ساخته شده است.

این سازه ها بین سه تا پنج طبقه هستند و هر طبقه کاربری خاص برای دورهمی، ذخیره علوفه و ابزار، طویله دام ها و سکونت انسان داشته است.

تعداد این خانه-برج ها بیشتر از ۳۰۰ تا بوده ولی فقط ۳۰ تا از آنها دست نخورده و تحت حفاظت یونسکو هستند و در تمام این منطقه و مخصوصا در دهکده مستیا کم و بیش دیده می‌شوند.

این منطقه هم مثل بورجومی آسمانش تاریک و پر ستاره است. کهکشان همیشه بالای سر این مردمان است. مردمانی که هنوز داستان و تاریخ و اصالت خود را حفظ کرده و به آن افتخار می‌کنند.

 

روستای مرتفع اروپا

روستای اوشگولی با ارتفاع ۲۲۰۰ متر از سطح دریا، مرتفع ترین روستای مسکونی دائمی در قاره اروپا است.

یک روستای دیگر هم در مرز گرجستان با روسیه در ناحیه کاختی با نام بوچورنا با ارتفاع ۲۳۴۵ متر وجود دارد ولی خالی از سکنه است.  

 

مردم سوانتی، گرجی های سبز چشم ارتودوکس هستند و به قول استرابو جغرافیدان یونانی امپراطوری روم، مردم سوان، از هزار سال قبل از میلاد مسیح در اینجا زندگی میکردند و مردم نیرومند و شاخص در قدرت و شجاعت هستند.

بعضی ها مردم سوانتی را فرزندان بردگان سومری می دانند.

 

طبیعت سوانتی و کاشفان طلا

در مسیر دره شمالی و هفت کیلومتری روستای اوشگولی، کوه با ابهت و پر برف و یخ شخارا سومین کوه بلند اروپا وجود داره که منظره دیواره ها و یخچال های طبیعی آن، از روستا مشخص است.

 گوسفندانی با پشم طلایی در این ناحیه پرورش می دادند و کاشفان طلا با پوست و پشم آنها توری هایی می ساختند تا از رودخانه ی اِنگوری طلا پیدا کنند.

 

به خاطر موهبت های طبیعی و طلا، همیشه از سوی عثمانی، مغول ها، ایرانی ها و عرب ها بهشون حمله می شده و با جنگندگی و قدرت نظامی و خانه-برج ها، پیروز بوده اند.

در این ناحیه برای درخواست روزی و برکت از خدایان طبیعت، با بزرگداشت مردگان، نیایش آتش و قربانی کردن، به استقبال بهار می روند.

مردم مستیا و اوشگولی به خاطر ظلم حکومت کمونیستی و بعد از آن با فروپاشی شوروی و فقر، بلایای طبیعی، درگیری های داخلی و باندهای راهزن و تبهکار، به مناطق دیگر مهاجرت کردند.

 

سال‌های دور و نزدیک

سال ۱۹۹۶ این منطقه در میراث جهانی یونسکو ثبت شد ولی به خاطر نا امنی، بازدید کننده ای نداشت.

 با سرکوب راهزنان و برقراری امنیت که سال ۲۰۰۰ توسط رئیس جمهور میخائیل ساکاشویلی انجام شد، مردم دوباره به روستای خود بازگشتند.

سال ۲۰۱۲ سه گردشگر در مسیر سخت و کوهستانی  مستیا به اوشگولی تا حد مرگ دچار سرمازدگی شدند ولی نجات پیدا کردند.

تا سال ۲۰۲۲ این مسیر آسفالت و ایمن خواهد شد.

 

مردم سوان چه می‌گویند؟

برعکس مستیا در این روستا یعنی اوشگولی هتلی وجود ندارد و بعضی از خانه ها و خانه-برج ها به اقامتگاه تبدیل شده است و طی پنج سال گذشته، تعداد گردشگران به این منطقه دو برابر شده است.

در مصاحبه‌ها گفته شده که مردم، نگران «تغییر» نیستند، اما نسبت به «از دست دادن» زبان، فرهنگ، موسیقی و میراث معنوی سوانتی خیلی نگران هستند و نمی دانند آیا نسل بعد، این میراث را به ارث می برد یا نه؟